• Schubert’s Greatest Hits

  • Lần cuối cùng bạn làm việc tốt là bao giờ?

Một số bài viết về vấn nạn LẠM THU trong trường học phổ thông

(CN) – Nguyên tắc ngàn đời vẫn vậy: Đã hành nghề thì phải có dụng cụ để làm nghề. Nhà máy điện không thể nói: Này người dùng điện yêu quý, hãy đóng tiền để tôi xây nhà máy,  xây xong tôi sẽ sản xuất và bán điện phục vụ các quý vị (?!)

————————————————

Báo động lạm thu đầu năm học

Minh họa của Đan.

Năm học 2017 – 2018 chỉ vừa mới trải qua tuần học đầu tiên, thế nhưng, đã xuất hiện nhiều câu chuyện về lạm thu dưới “mác” các khoản thu tự nguyện theo kiểu “không có sự lựa chọn” khiến dư luận vô cùng bức xúc. Câu hỏi được đặt ra là tại sao vấn đề lạm thu được đề cập đến nhiều năm nay, có nhiều văn bản chỉ đạo mà vẫn là câu chuyện “nhức nhối”. Hướng giải quyết như thế nào và ai sẽ phải là người chịu trách nhiệm cho sự việc này?

Bắt buộc chỉ 2 – thực tế thu gấp 10 lần

Theo quy định, các khoản thu bắt buộc đối với học sinh, sinh viên gồm hai khoản duy nhất là học phí và bảo hiểm y tế. Tuy nhiên, thực tế, hầu hết các trường đều thu gấp 5-10 lần so với quy định. Sự việc lùm xùm mới đây tại Trường THCS Minh Tân(Thuỷ Nguyên, Hải Phòng) là một ví dụ.

Cụ thể, trong tổng số 20 khoản thu được phụ huynh kê khai với tổng số tiền hơn 9,1 triệu đồng thì có tới 18 khoản là trùng với bản kế hoạch thu của trường. Trong đó, nhiều khoản thu được ông Bùi Đức Hiệp – Trưởng phòng GDĐT huyện Thủy Nguyên – khẳng định là không có cơ sở, không có căn cứ. Sự việc chưa kịp lắng xuống thì ngay sau đó, cũng tại Hải Phòng, các khoản thu tại Trường Tiểu học Đặng Cương (huyện An Dương) tiếp tục gây “sốc”.

Mức đóng góp đầu năm lên tới 10.131.000 đồng/học sinh khối 1; 5.966.000 đồng/học sinh khối 4; 6.191.400 đồng/học sinh khối 5. Trong đó, nhiều khoản thu sai quy định như: Hồ sơ nhập học 100.000 đồng; ủng hộ cơ sở vật chất + câu lạc bộ hè 2.650.000 đồng; đồng phục 400.000 đồng; kỹ năng sống 1.000.000 đồng/1 năm; tiếng Anh theo đề án ngoại ngữ 2.000.000 đồng; trải nghiệm sáng tạo + hoạt động ngoài giờ 1.200.000 đồng/1năm; tạp phí, lao động, bảo vệ hỗ trợ chuyên môn, tăng giờ 500.000 đồng/1 năm; quỹ đại diện cha mẹ học sinh dự kiến 500.000 đồng/1 năm…

Cũng trong danh mục các khoản thu đầu năm, hầu hết các trường học hiện nay đều đưa vào mức đóng bảo hiểm thân thể như một mục đóng góp hiển nhiên giống như bảo hiểm y tế. Thực tế, bảo hiểm thân thể chỉ là mục tự nguyện do các trường chủ động phối hợp với các công ty bảo hiểm bán. Và điều đặt ra là khoản “hoa hồng” sẽ như thế nào khi được thông báo “lập lờ” để phụ huynh dễ nhầm tưởng bảo hiểm thân thể cũng là khoản bắt buộc.

Đây chỉ là hai trong số nhiều trường hợp về lạm thu đầu năm gây bức xúc trong xã hội. Nhiều phụ huynh bày tỏ sự mất niềm tin trong cơ chế quản lý bởi: “Người cấm thì cứ cấm, người thu thì cứ thu. Hệ thống văn bản, quy định thì đã có nhưng các trường có nghe không. Nhà trường phát giấy xin ý kiến phụ huynh thì mấy ai dám ghi không đồng ý bởi sợ con cái bị trù dập”, phụ huynh P.T.N. (có con học lớp 2, Thuỷ Nguyên, Hải Phòng)

Ông Nguyễn Hữu Đạt – Hiệu trưởng Trường THCS Minh Tân giải thích về các khoản thu và việc giữ quỹ không đúng của nhà trường. Ảnh: V.T

“Núp bóng” tự nguyện

Thực tế, để hợp thức hoá các khoản tận thu này, nhiều trường đã sử dụng chiêu trò trên danh nghĩa “tự nguyện”. Ông Nguyễn Viết Cẩn – Trưởng phòng Kế hoạch Tài chính – Sở GDĐT Hà Nội cho hay: Hình thức đóng góp tự nguyện đang bị biến tướng rất nhiều khoản thu.

Theo quy định, các bậc phụ huynh không phải tham gia đóng góp cho các hạng mục như mua sắm, sửa chữa trong nhà trường mà đó là trách nhiệm của nhà nước và người đứng đầu cơ sở giáo dục. Các hoạt động như bán trú, ăn trưa thì được thoả thuận. Trong trường hợp cần sửa chữa cấp thiết trong khi ngân sách chưa kịp thời thì nhà trường phải thực hiện đúng 4 bước quy trình về thoả thuận. Tự nguyện là công tác xã hội hoá theo đúng nghĩa là sự đóng góp của nhân dân cả về nhân lực, nguồn lực chứ không riêng về tài chính. Tự nguyện là ai có bao nhiêu đóng góp bấy nhiêu.

Ông Cẩn cho biết thêm, các khoản thu của nhà trường phải được cấp trên phê duyệt, tức là UBND quận/huyện đối với các trường mầm non, tiểu học, THCS và Sở GDĐT đối với THPT. Cho nên, việc kiểm tra các khoản thu cũng là trách nhiệm của cơ quan quản lý cấp. Bên cạnh thanh tra, kiểm tra của cơ quan quản lý, phụ huynh cần có sự chia sẻ và hiểu đúng những khoản đóng góp mình phải thực hiện và không phải thực hiện, đồng thời nêu cao vai trò giám sát cộng đồng, khi có hiện tượng sai cần lên tiếng phản ánh ngay.

Trả lời về lo ngại của phụ huynh khi phản đối nhà trường thì con sẽ bị “trù dập”, ông Cẩn cho hay: “Sở GDĐT đã đưa ra các đường dây nóng tiếp nhận ý kiến của các bậc phụ huynh từ cấp phòng đến Sở. Khi tiếp nhận chúng tôi cho kiểm tra ngay những chủ trương không đúng kiên quyết phải dừng và trả lại tiền cho cha mẹ học sinh. Đồng thời, thông tin của phụ huynh cũng sẽ được giữ kín”.

Đưa ra các giải pháp hạn chế tình hình lạm thu, ông Nguyễn Viết Cẩn cho hay: Trước hết, ngân sách nhà nước cần đảm bảo điều kiện hoạt động thường xuyên cho nhà trường, vì thế, các địa phương tạo điều kiện về quỹ ngân sách chi cho hoạt động giáo dục. Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra và quy trách nhiệm cho người đứng đầu. Khi phát hiện sai phạm cần xử lý nghiêm minh. Các nhà trường cần thực hiện công khai minh bạch các khoản thu.

Theo Điều 10 Thông tư 55 của Bộ GDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh quy định kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp có được từ sự ủng hộ tự nguyện của cha mẹ học sinh và nguồn tài trợ hợp pháp khác cho ban đại diện cha mẹ học sinh lớp.

Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu các khoản ủng hộ không phục vụ trực tiếp cho hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh như: Bảo vệ cơ sở vật chất của nhà trường, bảo đảm an ninh nhà trường; trông coi phương tiện tham gia giao thông của học sinh; vệ sinh lớp học, vệ sinh trường; khen thưởng cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trường; mua sắm máy móc, trang thiết bị, đồ dùng dạy học cho trường, lớp học hoặc cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường; hỗ trợ công tác quản lý, tổ chức dạy học và các hoạt động giáo dục; sửa chữa, nâng cấp, xây dựng mới các công trình của nhà trường.

—————————————–

Sau thông tin của LĐ, Bạc Liêu kiên quyết xử lý tình trạng lạm thu đầu năm học

Sau khi LĐ phản ánh tại TP.Bạc Liêu có tình trạng phụ huynh phải đóng góp nhiều khoản đầu năm học thông qua hội phí, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu ban hành Chỉ thị số 02/CT-UBND về thực hiện nhiệm vụ đầu năm học 2017-2018. Theo đó, Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu yêu cầu Sở GDĐT tăng cường thanh tra, kiểm tra công tác tổ chức, quản lý, chỉ đạo, điều hành việc triển khai thực hiện nhiệm vụ năm học của các đơn vị trường học; nâng cao vai trò hiệu quả hoạt động tự kiểm tra của thủ trưởng đơn vị nhằm kịp thời chấn chỉnh các hạn chế, thiếu sót; xử lý nghiêm các trường hợp sai phạm trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Tiến hành thanh, kiểm tra việc thực hiện các khoản thu đầu năm học, nhất là các khoản thu ngoài quy định theo tinh thần tự nguyện (xã hội hóa, hội phí,…); kiên quyết xử lý nghiêm tình trạng lạm thu dưới mọi hình thức trong các cơ sở giáo dục; kiểm tra, rà soát việc thực hiện công tác tuyển sinh, xếp lớp để kịp thời chấn chỉnh tình trạng chạy trường, chạy lớp. N.Hồ

HUYÊN NGUYỄN

Nguồn:

========================

Quái thai của xã hội hóa giáo dục là lạm thu

XUÂN DƯƠNG

(GDVN) – Rõ ràng sự biến tướng của quá trình “xã hội hóa” giáo dục kéo theo hệ lụy là dồn gánh nặng tài chính lên vai cha mẹ học sinh.

Ngày 30/6/2017, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Mạnh Hùng ký công văn số 2794/BGDĐT-KHTC gửi Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Công văn ghi rõ:

Về cam kết không thu các khoản thu ngoài học phí:

Hình minh họa, nguồn: VTV.vn

.

+ Đối với giáo dục mầm non, phổ thông: Chỉ đạo các cơ sở giáo dục cam kết và nghiêm túc không thu các khoản thu ngoài học phí trái quy định trong trường học.

Các địa phương tự chịu trách nhiệm và có hình thức xử lý kỷ luật nghiêm đối với đơn vị, cá nhân cố ý vi phạm.

Chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo như vậy là rất rõ ràng, vấn đề còn lại là Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện ý kiến trong công văn như thế nào?

Điều 12, Luật Giáo dục 2005 quy định về “Xã hội hóa sự nghiệp giáo dục” như sau:

“Phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập là sự nghiệp của Nhà nước và của toàn dân.

Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển sự nghiệp giáo dục; thực hiện đa dạng hóa các loại hình trường và các hình thức giáo dục; khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục.

Mọi tổ chức, gia đình và công dân có trách nhiệm chăm lo sự nghiệp giáo dục, phối hợp với nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh và an toàn”.

Phụ huynh bắt đầu chóng mặt với các khoản thu đầu năm

Có thể thấy quy định “Xã hội hóa sự nghiệp giáo dục” trong Luật Giáo dục đang được hiểu và áp dụng không đúng tinh thần văn bản luật với nhiều hình thức biến tướng.

Không ít cá nhân, cơ quan quản lý giáo dục từ trung ương xuống địa phương vận dụng một cách “sáng tạo” điều 12 nêu trên theo chiều hướng “khuyến khích, huy động” mà quên đi chuyện “tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục”!

Gần như 100% các trường tư thục cả ba cấp mầm non, phổ thông và đại học phải tự mua hoặc thuê đất, bỏ tiền xây trường và tự trang trải mọi chi phí mà không có bất kỳ sự hỗ trợ nào từ phía ngân sách.

Thậm chí các đại học tư thục còn có trách nhiệm phải mời đại diện chính quyền địa phương, tổ chức Đảng, đoàn thể tham gia quản lý nhà trường.

Ở cấp mầm non và phổ thông, không ít lãnh đạo địa phương, trường học đang “huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân” tham gia góp tiền chứ không phải là phát triển sự nghiệp giáo dục.

Giáo viên mầm non quận Hải An – Hải Phòng được “khuyến khích, huy động và tạo điều kiện” góp 6 triệu tiền “chống trượt” và 2 triệu tiền cảm ơn cấp trên vì được tuyển làm viên chức giáo dục.

Phụ huynh học sinh khắp nơi được “tạo điều kiện” đóng một khoản tiền từ vài triệu đến hàng chục triệu cho nhà trường vào đầu năm học.

Nhiều phụ huynh học sinh Trường Tiểu học Chu Văn An, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp đang chia sẻ trên mạng xã hội ảnh danh sách các khoản thu của trường với dòng cuối: “…ta cần có 16.738.000 đồng” [1]

Tại Trường Trung học cơ sở Minh Tân (huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng) đầu năm học 2017 – 2018 nhà trường thông báo tới phụ huynh khoản thu lên đến 9,1 triệu đồng.

Còn tại Trường Tiểu học Đặng Cương (huyện An Dương, Hải Phòng) thì mức thu còn gây “sốc” hơn nữa: Học sinh khối 1 – 10.131.000 đồng; Học sinh khối 4 – 5.966.000 đồng; Học sinh khối 5 – 6.191.400 đồng. [2]

“Đồng tiền, phân bạc” và sự trung thực của người thầy!

Một trí thức việt kiều nổi tiếng tại Pháp, cố giáo sư Bùi Trọng Liễu từng nêu ý kiến:

Đừng dùng cụm từ “xã hội hóa” để nhập nhằng che đậy việc ép buộc đóng học phí cao hay những chi phí nhì nhằng gì khác trong hệ thống công lập”. [3]

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia viết về Giáo sư Bùi Trọng Liễu như sau:

Ông đã đứng ra sáng lập Trường Đại học Thăng Long tại Hà Nội, trường đại học dân lập đầu tiên ở Việt Nam không xin tài trợ của Nhà nước, về giảng dạy và quản lý theo quan niệm mới, phù hợp với yêu cầu của xã hội và tình hình quốc tế.

Trong những ngày đầu, vợ chồng ông phải dành một phần tiền lương của mình ở Pháp để gửi về nước”.

Để hiểu những khoản gọi là “chi phí nhì nhằng” trong hệ thống trường công lập từ mầm non đến trung học phổ thông, xin nêu một số khoản được thống kê tại một trường ở Hà Tĩnh như sau:

Tiền lương bảo vệ: 120.000 đồng; Mua máy vi tính: 250.000 đồng; Mua hương, hoa nghĩa trang, đền…:  10.000 đồng; … (có thể do “lỗi đánh máy” nên người ta viết là 120.000 nghìn đồng).

Thống kê các khoản thu tại Trường Trung học cơ sở Đậu Liêu, thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh (nguồn [3])

Có thể thấy bản thân công văn 2794/BGDĐT-KHTC của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có sự không rõ ràng về “các khoản thu ngoài học phí trái quy định trong trường học”?

Phụ huynh học sinh cần được biết các khoản thu ngoài học phí nhưng “không trái quy định trong trường học” là những khoản gì? Liệu đây có phải là bí mật không được công bố?

Tin học là môn học bắt buộc trong chương trình, vậy tại sao người dân phải góp tiền mua máy vi tính? Bảo vệ tại trường học bắt buộc phải có, vậy sao dân phải góp tiền trả lương?

Có một lý do được vận dụng tối đa ở các cấp học mầm non, phổ thông, ở mọi địa phương là phụ huynh “tự nguyện đóng góp” thông quan Hội cha mẹ học sinh.

Cha mẹ học sinh được “tự nguyện” theo mức sàn mà thày/cô chủ nhiệm “khẩu dụ” trong các cuộc họp đầu năm, người ta chẳng dại gì in thành văn bản bởi sớm muộn nó sẽ được tung lên mạng xã hội.

Câu chuyện về đóng góp tự nguyện ngày nay không khác mấy so với công chức, viên chức ngày xưa được vận động mua công trái (trái phiếu) nhưng Phòng Tài vụ lại trừ trực tiếp vào lương theo chỉ đạo của cấp trên.

Hiệu trưởng nào dối trá, làm tiền, cần phải loại khỏi môi trường giáo dục

Nhiều phụ huynh bức xúc nhưng vẫn phải “ngậm bồ hòn làm ngọt”.

Lý do là vì không muốn con em bị nhà trường ghét chứ không mấy người biết rằng việc lạm thu này là trái Luật Giáo dục.

Khoản 1 điều 11 Luật Giáo dục 2005 quy định về Phổ cập giáo dục:

Giáo dục tiểu học và giáo dục trung học cơ sở là các cấp học phổ cập. Nhà nước quyết định kế hoạch phổ cập giáo dục, bảo đảm các điều kiện để thực hiện phổ cập giáo dục trong cả nước”.

Các “điều kiện để thực hiện phổ cập giáo dục” đương nhiên phải bao gồm cơ sở vật chất như lớp, trường, thiết bị dạy học, chương trình, sách giáo khoa, đội ngũ quản lý, giáo viên nhân viên phục vụ…

Luật định là như thế, nếu địa phương nào không dành kinh phí bảo đảm các điều kiện phổ cập giáo dục tức là làm trái luật, tức là phải bị xử lý hành chính hoặc hình sự.

Những trường thực hiện lạm thu, Hiệu trưởng phải bị xử lý, lãnh đạo cơ quan quản lý giáo dục các cấp phải liên đới chịu trách nhiệm vì hành động này vừa trái quy định của ngành, vừa không phù hợp với đạo đức người thày trong môi trường giáo dục.

Cho đến nay, bao nhiêu hiệu trưởng, hiệu phó vi phạm quy định của ngành Giáo dục bị chính quyền địa phương xử lý? Con số chắc là không nhiều.

Vì sao không nhiều?

Vì Bộ Giáo dục và Đào tạo không có thẩm quyền xử lý cán bộ quản lý giáo dục ở các địa phương, còn chính quyền địa phương thì lại ưa hình thức “đóng cửa bảo nhau”!

Xã hội hóa giáo dục theo kiểu “tự nguyện bắt buộc” không phải là chủ trương của Nhà nước, của ngành giáo dục nhưng lại được mặc nhiên thừa nhận nói lên điều gì?

Sự buông lỏng quản lý của chính quyền địa phương, sức chiến đấu kém của tổ chức Đảng, đoàn thể cơ sở hay chủ yếu là lòng tham của một số không ít Hiệu trưởng, Hiệu phó các trường?

Ai cũng biết không thể chống tham nhũng bằng sản phẩm con người hình thành từ tham nhũng, không thể sửa sai bằng tư duy đã đẻ ra sai phạm.

Bức xúc thu tiền đầu năm Trường tiểu học Uy Nỗ, ai là người nói dối?

Với đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục hình thành từ các cuộc “chạy” làm sao tránh được chuyện “thu hồi vốn”?

Với tư duy cho phép tồn tại “các khoản thu không trái quy định trong trường học” tất yếu sẽ dẫn đến sự biến tướng để các khoản thu “trái quy định” biến thành “không trái quy định”.

Chẳng hạn việc yêu cầu phụ huynh góp tiền mua máy tính, mua điều hòa nhiệt độ, mua máy chiếu,… tuy trái quy định nhưng không bị phê phán vì nhà trường thiếu kinh phí mà học sinh cần được “chăm sóc” để đảm bảo sức khỏe và điều kiện học tập.

Việc “xã hội hóa” đến tận cha mẹ học sinh, đến tận những gia đình thuộc diện nghèo được xem là giải pháp mà cả xã hội buộc phải “nhì nhằng chấp nhận”, trong khi 100% công sở, trụ sở cơ quan chẳng có cán bộ, nhân viên nào phải bỏ tiền mua điều hòa nhiệt độ, cũng chẳng ai phải trả tiền nuôi bảo vệ!

Rõ ràng sự biến tướng của quá trình “xã hội hóa” này kéo theo hệ lụy là dồn gánh nặng tài chính lên vai cha mẹ học sinh, trong đó có rất nhiều công nhân, nông dân thu nhập hàng tháng chỉ vài ba triệu đồng hoặc thấp hơn.

Đã đến lúc cần phân biệt khái niệm “xã hội hóa giáo dục” với câu chuyện “tận thu” đầu năm học ở phần lớn các trường mầm non và phổ thông công lập.

Bộ Giáo dục và Đào tạo không thể chỉ nêu chung chung “không thu các khoản thu ngoài học phí trái quy định trong trường học” mà cần kiến nghị chế tài xử lý với chính quyền địa phương khi phát hiện sai phạm.

Trường hợp chính quyền địa phương không làm tròn chức trách, cần sự vào cuộc của Chính phủ bởi “phạm vi ảnh hưởng” của Bộ Giáo dục và Đào tạo với địa phương hình như là khá hạn hẹp.

Tài liệu tham khảo:

[1]http://tuoitre.vn/truong-tieu-hoc-thu-tien-dau-nam-16-trieu-dong-2017091207533516.htm

[2]https://laodong.vn/giao-duc/bao-dong-lam-thu-dau-nam-hoc-564013.ldo

[3]http://vnn.vietnamnet.vn/10nam/donghanh/2007/12/759151/

[4]https://vnexpress.net/tin-tuc/giao-duc/truong-hoan-tra-tien-cho-phu-huynh-vi-thu-sai-3282575.html

Xuân Dương

Nguồn: GDVN

==============================

 

Lý luận của các hiệu trưởng lạm thu và cách làm của nhà giáo trong sáng

PHAN TUYẾT

(GDVN) – Nhà trường chỉ lo dạy học và không dính đến tiền nong, càng không buôn bán kinh doanh đồng phục, sách vở và các vật dụng khác phục vụ học tập.

.

LTS: Trước tình trạng lạm thu ngày càng nhức nhối trong các trường học được truyền thông phản ánh thời gian qua, cô giáo Phan Tuyết gửi đến quý bạn đọc Báo Điện tử Giáo dục Việt Nam bài viết mới, so sánh lý luận của một số hiệu trưởng lạm thu, với thực tế cách làm của các trường có người quản lý trong sáng.

Cũng từ thực tiễn, cô giáo Phan Tuyết đề xuất một số giải pháp ngăn ngừa, ngăn chặn tình trạng lạm thu trong trường học. Tòa soạn trân trọng mời quý bạn đọc theo dõi.

Vừa vào đầu năm học, dư luận cả nước lại sục sôi vì tình trạng lạm thu của nhiều trường học trên cả nước.

Nhiều khoản tiền được nhà trường yêu cầu phụ huynh đóng góp cao bất thường và hết sức vô lý như nhận xét của không ít người.

Nhưng đó không phải là tất cả. Vẫn còn nhiều địa phương, nhà trường miễn nhiễm với hai từ “lạm thu” từ bao năm nay.

Nhiều nơi loạn thu

Chẳng hạn tiền sửa chữa trong trường học, tiền điện ngủ trưa, quỹ đồng hành cùng bạn đến trường, hay năm nào học sinh cũng phải đóng tiền mua máy lạnh, đèn chiếu…

Hình minh họa, nguồn: VTV.vn.

Đặc biệt có những đứa trẻ lên 6 tuổi vừa vào lớp 1 Trường Tiểu học Lê Lợi (phường Phú Nhuận) và Trường Tiểu học Vĩnh Ninh (phường Vĩnh Ninh) tỉnh Thừa Thiên Huế đã phải cõng trên vai 5 triệu tiền xây dựng cơ sở vật chất trường học. [1]

Nói về chuyện lạm thu ở các trường đang phổ biến hiện nay, một số hiệu trưởng cho rằng ngân sách hàng năm 85-90% chi lương, chỉ có 10-15% chi thường xuyên.

Với khoản tiền ít ỏi thế, hiệu trưởng phải quyết chi rất nhiều thứ, chưa kể những hỏng hóc, sự cố phát sinh, những hoạt động trên địa bàn mà chính quyền, các hội, đoàn đề nghị nhà trường “hợp tác”.

Nói như một số vị hiệu trưởng “trần tình” với Báo Tuổi Trẻ về lạm thu trường học thì:

“Nếu đúng quy định thì nói thật là chúng tôi đang thu sai. Vì thu đúng, chúng tôi không có tiền cho hoạt động, dù là những việc nhỏ”. [2]

Nếu nhìn vào bảng dự thu của một số trường bị tố giác, nhiều nguồn thu hết sức vô lý như tiền lương trả bảo vệ, tu sửa nhỏ, hỗ trợ xây dựng, mua máy tính, mua hương hoa nghĩa trang, tiền học tiếng Anh tăng cường…

Lập luận trên đây của một số quý thầy cô hiệu trưởng, đã bị chính các phụ huynh học sinh “bẻ” lại.

Một độc giả cho biết nêu ý kiến:

“Nhà trường nên làm đúng chức năng dạy học là đủ. Giấy kiểm tra thì học sinh tự mua ở tiệm. Đồng phục thì chỉ cần yêu cầu vải trắng trơn may kiểu sơ mi hoặc áo dài để phụ huynh tự lo.

Quỹ phụ huynh thì để cha mẹ tự vận động, tự chi, Học sinh còn nhỏ tốt nhất không tổ chức học tiếng Anh tăng cường, tăng tiết gì cả”.

Có bạn đọc phản biện:

“Trong bất kỳ cấp ngân sách của huyện, xã, tỉnh nào cũng có nguồn dự phòng, nguồn kết dư để sử dụng cho việc hỏng hóc vào những việc như trên.

Một năm cấp kinh phí vào kỳ họp hội đồng nhân dân đầu năm, bổ sung vào kỳ họp giữa năm”.

Người viết thấy rằng thực tế tuy không phải không có những địa phương ít quan tâm đến đầu tư cơ sở vật chất cho giáo dục và nhà trường gặp nhiều khó khăn về kinh phí.

Việc huy động sức dân đồng hành với nhà trường vì tương lai của chính con em họ cũng là chuyện hết sức bình thường, nếu nhà trường biết tổ chức.

Ảnh minh họa: Phụ huynh trường Trung học cơ sở Nguyễn Khuyến tham gia lao động xây dựng trường. Nguồn ảnh: http://nkhuyen.violet.vn.

Hãy để cha mẹ học sinh tham gia theo đúng tinh thần “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.

Nhà trường chỉ lo dạy học và không dính đến tiền nong, càng không buôn bán kinh doanh đồng phục, sách vở và các vật dụng khác phục vụ học tập.

Làm như vậy không chỉ giúp các trường bớt đi gánh nặng phải lo những việc “trái ngành”, nhạy cảm, dễ gây ra những dư luận xấu, mà còn có thời gian tập trung vào nhiệm vụ chính là tổ chức dạy và học.

Thực tế vẫn có nhà trường miễn nhiễm với hai từ “lạm thu”

Khác xa với nhiều trường học đang lợi dụng chuyện “xã hội hóa giáo dục” và vin vào cớ ngân sách eo hẹp để móc hầu bao phụ huynh bằng mọi giá, mọi cách thì vẫn còn những địa phương không để xảy ra lạm thu.

Điển hình nhất phải kể đến Trường Tiểu học thị trấn 2 (huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang) trong năm học 2017-2018, quyết định không thu bất kỳ khoản phí nào với học sinh ngoài bảo hiểm y tế là 422.000 đồng và 100.000 đồng bảo hiểm toàn diện. [3]

Thông tin này thật sự là niềm vui cho hàng trăm phụ huynh học đang có con theo học tại nơi này.

Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thị trấn 2 (huyện Vĩnh Thuận, tỉnh Kiên Giang) lại cho biết, nguồn kinh phí được ngân sách phân bổ đủ để trường chi tiêu cho cơ sở vật chất cũng như trong hoạt động nên trường không muốn thu thêm các loại phí.

Để tránh các loại phí phát sinh, nhà trường hướng dẫn học sinh tự giữ gìn trường lớp, cách bảo quản bàn ghế, đồng thời kết nối với các mạnh thường quân tài trợ, tổ chức các chương trình vui chơi cho học sinh trong các hoạt động phong trào. [3]

Việc làm của trường tiểu học vùng sâu này phần nào giúp giảm nhẹ gánh lo cho gia đình học sinh trong năm học mới.

Xin đừng biến nhà trường thành nơi kinh doanh bảo hiểm

Cũng như Kiên Giang nhiều trường học ở thị xã La Gi tỉnh Bình Thuận biết bao năm nay các trường không bắt phụ huynh đóng một khoản nào khác ngoài mức thu theo quy định là bảo hiểm y tế và bảo hiểm tai nạn.

Riêng học sinh tiểu học thu thêm tiền phụ trội 2 buổi nhưng ở mức thấp nhất 40-50 ngàn/tháng/học sinh, trong khi nhiều nơi mức thu này đã là 150-200 ngàn đồng/tháng/học sinh.

Riêng khoản tiền hội phụ huynh, ông Lữ Duy Minh Trưởng phòng Giáo dục thị xã La Gi cho biết:

“Phòng Giáo dục nhắc nhở các trường thực hiện đúng theo tinh thần chỉ đạo của Thông tư 55 nên bao năm nay trên địa bàn thị xã chưa xảy ra tình trạng bị tố giác các trường học lạm thu”.

Theo ghi nhận của chúng tôi, sau khi phổ biến tinh thần của Thông tư 55 về quỹ hội phụ huynh trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, phụ huynh đều đồng tình ủng hộ ở mức 50-100 ngàn/học sinh.

Những gia đình nghèo, khó khăn thường không phải ủng hộ.

Tuy kinh phí eo hẹp như thế nhưng các trường học nơi đây vẫn duy trì mọi hoạt động dạy và học khá tốt.

Một số hiệu trưởng đề nghị giấu tên khi trao đổi với người viết đều cho rằng, tiền ngân sách cấp hàng năm cho các trường nếu hiệu trưởng không biết cân đối thu chi thì sẽ chẳng bao giờ đủ.

Bởi thế, để duy trì các hoạt động thật tốt nhà trường phải biết “liệu cơm gắp mắm”.

Trường học cũng như một gia đình thu nhỏ, tiền lương hàng tháng cố định nếu không biết chi tiêu ắt sẽ thiếu trước hụt sau.

Các cụ nhà ta vẫn nói, “khéo ăn thì no, khéo nằm co thì ấm”.

Một bạn đọc chia sẻ, nếu cứ lấy lý do kinh phí cấp không đủ để “nã” vào đầu phụ huynh thì chẳng biết sẽ thu một học sinh bao nhiêu tiền mới đủ.

Giải pháp ngăn chặn thu, chi không minh bạch ở trường công lập

Từ thực tiễn này, người viết thiết nghĩ chỉ khi nào người đứng đầu nhà trường thực sự có cái tâm trong sáng của một nhà giáo, không lạm vào một cái kim sợi chỉ của dân và biết cách chi tiêu, quản trị tài chính thì không bao giờ có chuyện lạm thu.

Nhưng nếu chỉ dựa vào cái tâm nhà giáo và sự tự giác của người đứng đầu mà thiếu cơ chế quản lý giám sát thống nhất, minh bạch, sẽ khó tránh được lạm thu và lạm thu biến tướng.

Thực tế cho thấy vẫn còn không ít vị hiệu trưởng đã mờ mắt trước món lợi dễ kiếm, khi quyền lực của họ không được kiểm soát hiệu quả bởi tập thể như báo chí đã, đang phản ánh.

Cho nên theo người viết, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cần sửa đổi Thông tư 55 để tách hoàn toàn hoạt động thu chi tài chính của ban đại diện cha mẹ học sinh khỏi nhà trường;

Đồng thời quy định cụ thể về quy chế hoạt động của tổ chức này, đảm bảo mọi khoản đóng góp của phụ huynh nếu có, phải công khai, minh bạch và tự quản, nhà trường không can thiệp được;

Mọi hoạt động thu chi khác của nhà trường đều phải tuân thủ các quy định về tài chính, thông báo bằng văn bản có đóng dấu nhà trường, thu qua kế toán / thủ quỹ có biên lai, chứ không phải giáo viên chủ nhiệm.

Quý phụ huynh cũng cần tìm hiểu các khoản phải đóng góp ngoài học phí, bởi các địa phương khác nhau có những quy định khác nhau. Tất cả các khoản thu đều phải được thông báo công khai bằng văn bản, có biên lai.

Thanh tra ngành giáo dục các cấp cần phản ứng nhanh nhạy với các thông tin tố cáo lạm thu, thanh kiểm tra kịp thời và độc lập, không ngồi nghe báo cáo của cấp dưới bị tố cáo và lấy đó làm căn cứ kết luận.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng nên rà soát loại bỏ các quy định về sổ sách giấy tờ các loại không cần thiết trong nhà trường để giảm gánh nặng cho giáo viên, đồng thời ngăn ngừa tình trạng thanh tra giáo dục một số địa phương lạm dụng chuyện thanh tra sổ sách giấy tờ, chuyên môn…để kiếm phong bì từ cơ sở.

Tài liệu tham khảo:

[1]http://giaoduc.net.vn/Giao-duc-24h/Ai-cung-dong-y-huy-dong-dong-gop-chi-tai-giao-vien-khong-biet-cach-noi-post179383.gd

[2]http://tuoitre.vn/lam-thu-cac-truong-noi-gi-20170911165048332.htm

[3]http://tuoitre.vn/ngoi-truong-khong-thu-bat-ky-phu-phi-nao-20170908100506568.htm

Phan Tuyết
Nguồn: GDVN
Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: