• Schubert’s Greatest Hits

  • Lần cuối cùng bạn làm việc tốt là bao giờ?

Nhân hội Minh thề, mạn đàm lời thề của giới quan chức

Sáng ngày 10/2, tức 14 tháng Giêng âm lịch, hội Minh thề đã diễn ra tại chùa Hòa Liễu, xã Thuận Thiên, huyện Kiến Thụy, Hải Phòng. Tiếp nối truyền thống hơn 450 năm, các vị cao niên trong làng và trưởng thôn đã cùng thề sẽ luôn giữ gìn sự thanh liêm, chí công vô tư…

Hội Minh thề, mạn đàm lời thề của giới quan chức
Hội Minh thề (Ảnh qua giaobao.com)

Họ đã uống rượu thề nguyền như sau:

“Ai dùng của công xây dựng việc công xin Thần linh ủng hộ, ngược lại người lấy của công về làm của tư, xin Thần linh đả tử… làm tôi bất trung, làm con bất hiếu, xin Thần linh tru diệt”

Sử sách có chép rằng, lễ hội Minh thề có từ năm 1561, thuộc quần thể Vương triều Mạc, trước đây có tên gọi là ấp Lan Niểu, được Thái Hoàng Thái Hậu Vũ Thị Ngọc Toàn, vợ Thái Thượng Hoàng Mạc Đăng Dung, lập nên. Thời bấy giờ, Thái Hoàng Thái Hậu vận động dân làng mở rộng diện tích chùa Hòa Liễu, làm mới tượng Phật. Sau đó, bà đã xuất tiền mua được 25 mẫu, 8 sào, 2 thước ruộng, một phần để hương khánh tiết, một phần chia cho dân đinh cày cấy lập lên nhằm giữ của công. Sản phẩm hoa lợi dân đinh được hưởng tự do, không phải cống nạp, không phải đóng thuế. Phần còn lại giao khoán, thu một phần sản lượng làm của công, những năm đói kém lấy chia cho người nghèo, những năm dư thừa thì đem ra sửa chữa đường làng, tu sửa đền miếu. Để không xảy ra tình trạng tham nhũng của công, Thái Hoàng Thái Hậu cùng dân làng lập ra hội Minh thề. “Minh” là minh bạch, ngay thẳng. Nói riêng về hội Minh thề lúc đó là như vậy.

Hội Minh thề, mạn đàm lời thề của giới quan chức
Các vị cao niên trong làng và trưởng thôn đã cùng thề sẽ luôn giữ gìn sự thanh liêm, chí công vô tư… (Ảnh qua vietnamnet.vn)

Trong văn hóa truyền thống nói chung, dân gian ta cũng có câu rằng, quan lại là “dân chi phụ mẫu”, ý nói quan là cha mẹ của dân. Là cha mẹ mà nói, thì cần phải lo cho con cái. Cha mẹ lo cho con cái thì không có vụ lợi về phía mình.

Trong chữ Hán, thì chữ Quan được viết là “官”, nó bao gồm hai phần. Phần trên của chữ Quan là Bộ Miên “宀”, là biểu tượng của mái nhà. Phần dưới của chữ Quan là hai chữ Khẩu “口”. Trong Hán thư có câu rằng: “Dân dĩ thực vi thiên”, có nghĩa là no đói đối với người dân là rất quan trọng. Vì thế sau này hai chữ Khẩu “口” được kết nối lại để tượng trưng cho người dân, thay cho chữ Chúng “众”. Chữ Chúng gồm hai chữ Nhân ở dưới cái mái nhà, có hàm nghĩa là những con người cùng ở dưới một mái nhà chung là đất nước, chính là chỉ dân chúng. Thông qua ý nghĩa của hai phần trên dưới của chữ Quan “官”, chúng ta có thể thấy rằng quan lại chính là mái nhà che cho dân chúng.

Từ niềm tin đó mà xét, nhiều năm nay, lễ hội Minh thề ngày càng thu hút được sự chú ý của đông đảo người dân, đáng tiếc là lễ hội này lại chỉ gói gọn trong làng, xã. Sự quan tâm đó âu cũng là mong mỏi của dư luận xã hội, muốn một lần nữa đặt lòng tin vào giới quan chức Việt Nam, vốn vẫn còn nhiều điều tai tiếng.

Hội Minh thề, mạn đàm lời thề của giới quan chức
Tranh biếm họa về quan chức và hội Minh thề (Ảnh qua Infonet.vn)

Với người dân xưa kia mà nói, quan lại quả là nơi mà họ gửi gắm nhiều kỳ vọng. Mà hội Minh thề giống như một sự đáp trả cái gửi gắm đó của dân chúng, tạo lòng tin cho dân chúng: Quan lại thề trước Thần linh sẽ thanh liêm trong sạch, lo cho việc công, lo cho dân chúng. Văn hóa truyền thống đặt nặng lời thề, cho rằng “lời thề nặng tựa Thái Sơn”, có thể sống chết vì nó. Hơn nữa lời Minh thề này lại là thề trước tín ngưỡng tâm linh, nên lại càng khiến người ta tin tưởng.

Cũng có người cho rằng hội Minh thề là lễ hội “độc nhất vô nhị” hiện nay ở nước ta và thậm chí là cả thế giới. Tuy nhiên nếu để ý kỹ, chúng ta có thể thấy được rằng, Tổng thống Mỹ khi nhậm chức sẽ tuyên thệ trước Chúa trời với sự chứng kiến của nhân dân Mỹ; các quan chức Mỹ cấp cao cũng đều tuyên thệ trước tín ngưỡng tâm linh. Như vậy có thể nói rằng, lời thề của giới quan chức đâu chỉ hội Minh thề mới có.

Tất nhiên, ở Việt Nam cũng có lời thề, ví như lời thề nghề nghiệp dành cho các cử nhân y khoa, lời thề quân đội, v.v. nhưng trong các lời thề đang được sử dụng hiện nay, không có lời thề nào là thề trước tín ngưỡng tâm linh – thề trước lương tri sâu thẳm nhất của trái tim mình cả, cũng không thấy được hậu quả của việc làm trái lời thề. Chính vì thế, nội dung dù nhiều, đối tượng lấy ra để làm chứng cho lời thề nguyền cũng khá đa dạng, nhưng những lời thề lại nhanh chóng bị quên lãng…

“Ai dùng của công xây dựng việc công xin Thần linh ủng hộ, ngược lại người lấy của công về làm của tư, xin Thần linh đả tử… làm tôi bất trung, làm con bất hiếu, xin Thần linh tru diệt”

Duy chỉ có lời thề trong hội Minh thề là lời thề sinh tử – lời thề trước sinh mệnh của con người. Liệu có lời thề nào được trực tiếp đến như thế?

Quang Minh

Theo trithucvn

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: